Warszawa i Lublin (konferencje)

Ostatni tydzień obfitował w ciekawe wydarzenia. Najpierw w środę (19 listopada) miałem przyjemność gościć z referatem (prezentacją) w Bibliotece Narodowej w ramach konferencji metodycznej dla nauczycieli bibliotekarzy szkolnych. Organizatorami konferencji było Mazowieckie Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli, Pedagogiczna Wojewódzka Biblioteka w Warszawie oraz Anna Lech-Maziarz - doradca metodyczny miasta Warszawy dla bibliotek szkolnych. Temat obrad to: Zmiany w zawodzie bibliotekarza. Spojrzenie w przyszłość. Ja zająłem się szczegółowym rozpatrzeniem problemu: Idea biblioteki 2.0. Elementy Web 2.0 w bibliotekach szkolnych.

Ze względu na to, że wcześniej w żadnym z wystąpień nie zajmowałem się tylko i wyłącznie elementami dwazerowymi i ich wykorzystaniem w książnicach szkolnych, zdecydowałem, że bliżej zapoznam się z funkcjonowaniem tego rodzaju placówek edukacyjnych oraz zwrócę szczególna uwagę na cele, które odnoszą się do budowania szkolnych multimedialnych centrów informacyjnych. Infocentra były moim punktem wyjścia. Nie pomylę się także, jeśli powiem, że ich powstawanie w dużym stopniu powinno bazować na nowych mediach i kreatywnych sposobach edukacji (w tym e-Learningu). Wykorzystanie takich narzędzi, jak blog, podcast, video-transmisja, forum, Wiki, bookmarking, serwisy typu Digg i Wykop czy Elefanta, serwisy graficzne, społecznościowe portale typu My Space, Facebook (w Polsce głównie Nasza Klasa) mogą w dużym stopniu umożliwić łatwiejsze przygotowanie czytelników jako odbiorców i kreatorów autorskiej informacji. Uczniowie na co dzień korzystają z nowych technologii w dotarciu do aktualnych treści. Oczekują oni również, że biblioteka szkolna, jako multimedialne infocentrum będzie dla nich częścią ich środowiska informacyjnego. Prezentacja dostępna jest na stronie Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Warszawie.

W czwartek i piątek (20 i 21 listopada) w Instytucie Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej w UMCS w Lublinie odbyła się natomiast konferencja Biblioteka i Informacja w roku 2008. Wielość podejmowanych problemów oraz ciekawe wystąpienia referentów zadecydowały o tym, że konferencję można uznać za udaną oraz mieć nadzieje, że jest ona początkiem dłuższego cyklu spotkań osób zainteresowanych wykorzystaniem nowoczesnych technologii w tradycyjnych, jak również cyfrowych książnicach.

W pierwszym dniu obrady były podzielone na dwie części. W pierwszej, pod przewodnictwem dr Bogusława Kasperka (Dyrektora BG UMCS), referenci skoncentrowali się na takich tematach, jak: Biblioteka 2.0 – przyszłość czy wariant rozwoju bibliotek tradycyjnych (bardzo ciekawe, acz krytyczne wystąpienie Małgorzaty Góralskiej); Książka na urządzeniu mobilnym – przyszłość jest teraz - referat przygotowany przez Martę Sztarkę odnoszący się do wykorzystania nowoczesnych czytników oraz przedmiotów codziennego użytku, jak np. telefon komórkowy - w celu obcowania z dokumentem elektronicznym oraz Europeana – cyfrowa kolekcja europejskiego dziedzictwa kultury, w którym Agata Bożek i Lena Kamińska – Mazur ciekawie przedstawiły ideę wspólnotowego, europejskiego repozytorium dokumentacji i wiedzy. W odniesieniu do tego referatu warto przypomnieć, że tego samego dnia w Brukseli projekt ten został hucznie uruchomiony i po jednym dniu…. zawieszony – wstępnie do połowy grudnia. Więcej na ten temat dowiecie się z Forum Biblioteki 2.0. Ostrzegam: przykłady jakie podali forumowicze i dotyczące Europeany są kontrowersyjne. Jednakże wydaje mi się, że słusznie zostały uwidocznione. Swoją drogą zacząłem się zastanawiać czy zatrudnianie kogoś kto umieścił tego rodzaju dokumenty w europejskim portalu archiwizującym dziedzictwo kulturowe – to dobry pomysł.

A miało być tak pięknie…

Tematem następnego wystąpienia, przygotowanego przez Stanisławę Wojnarowicz, była Wirtualna przestrzeń Biblioteki Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej. Zostały tutaj przedstawione m. in. funkcjonalne aspekty internetowego portalu Biblioteki oraz cele utworzenia repozytorium cyfrowego BG UMCS. Zaprezentowany został także projekt Biblioteki w Second Life. Warto dodać, że jest to chyba pierwszy w Polsce przykład próby wirtualnego odwzorowania budynku biblioteki uczelni wyższej.

Ostatnim referentem (tej części konferencji) był Kacper Trzaska, który zaprezentował nowoczesne i kreatywne podejście w odniesieniu do aktywności bibliotekarzy oraz czytelników. Temat - Ludzka kreatywność jest największym zasobem – rzecz o presumpcji w bibliotece.

Pierwsza część obrad zakończyła się burzliwą dyskusją, podczas której zastanawiano się miedzy innymi nad znaczeniem pojęcia „czytelnika pasywnego” w odniesieniu do filozoficznego i bibliologicznego punktu widzenia tego zagadnienia, stałości (ważności) elektronicznych źródeł informacji dla nauki (w szczególności dokumentów anonimowo tworzonych przez społeczności internautów), operowania w nauce w ramach tego samego systemu (jednoznaczność kryteriów i kategorii) w odniesieniu do świata nowych mediów. Zwrócono także uwagę na problemy dotyczące trwałości nośników informacji, na których przechowywane są dokumenty oraz możliwości techniczne urządzeń mobilnych i ich zastosowania w świecie książki, prasy i biblioteki.

Drugiej części obrad przewodniczyła Pani Prof. dr hab. Jadwiga Woźniak – Kasperek. Wśród kilku wygłoszonych referatów moją uwagę najbardziej przyciągnęły dwa wystąpienia: referat dotyczący dokumentów audialnych (Adam Nowak: Digitally Remastered (DR) with bonus tracks! Utrwalenie się digitalnej Centrali muzycznej – zarys problematyki) oraz wystąpienie Jarosława Packa Uwolnić informację! (a zwłaszcza zwrócenie uwagi na wieloznaczność terminu "informacja" w różnych dziedzinach nauki – np. cybernetyce). Dodam, że w pierwszym z wymienionych wystąpień ciekawie ukazano szeroki, społeczny kontekst funkcjonowania muzyki we współczesnym świecie. Nawiązując do tematu referatu, jak również całej konferencji wydaje mi się, że znaczące okazało się także końcowe stwierdzenie autora:

Nowa rzeczywistość domaga się nowych rozwiązań.

Drugi dzień obrad dotyczył szeroko pojętej tematyki Web 2.0 - jego narzędzi, wpływu na biblioteki i społecznego obiegu informacji. Prezentacja referatów miała charakter warsztatowy z położeniem nacisku na praktyczne zastosowanie prezentowanych serwisów. Całość obrad po raz pierwszy w historii Naszego Instytutu była transmitowana na żywo w Internecie. Przekaz był dostępny na łamach mojego bloga, jak również na stronie głównej Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej w UMCS w Lublinie. Podziękowania należą się także studentom, którzy pomagali w przygotowaniu tych warsztatów, a zwłaszcza Kamilowi Stępniowi (obsługa kamery) i Łukaszowi Pawlakowi (robienie zdjęć). Obaj Panowie w profesjonalny sposób pomogli w tym, aby całość obrad udostępniona była w formacie audiowizualnym, jak i statycznym – zdjęciowym. Mam nadzieje, że w niedługim czasie zarówno nagrania (w formie video i podcastów), zdjęcia oraz same prezentacje zostaną udostępnione szerszej publiczności, a samo transmitowanie on – line konferencji i różnych uroczystości związanych z funkcjonowaniem Instytutu i Wydziału Humanistycznego będzie codziennością. Poczynione zostały także pierwsze kroki aby stworzyć projekt, który byłby multimedialna biblioteką organizującą i udostępniającą audycje odnoszące się do wydarzeń naukowych na Wydziale Humanistycznym UMCS. Pierwsze, pochodzące z warsztatów przygotowanych przez Młodych Pracowników Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej będą dla Was dostępne w najbliższym czasie.

Na koniec chciałbym Wam zaprezentować teledysk stworzony przez mojego kolegę z Instytutu - Jarosława Packa. W teledysku został przedstawiony prosty sposób dodawania nowych zasobów do Katalogu Internetowego Nauki o Informacji (KINIA).

Polecam także artykuł z dzisiejszej Gazety Wyborczej Gates na prowincji.Czyżby nadchodziły wielkie zmiany? Ja mam cichą nadzieję, że nie są to tylko obietnice.